MP3 (ang. MPEG-1/2 Audio Layer-3) to format stratnej kompresji dźwięku opierający się na zmodyfikowanej dyskretnej transformacie cosinusowej i używający modelu psychoakustycznego. Format został stworzony we Fraunhofer Institut Integrierte Schaltunden. Przy tworzeniu jego pierwszej implementacji wykorzystywany był m.in. utwór Suzanne Vegi Tom's Diner w celu dostosowania kompresji do brzmienia ludzkiego głosu.
Dźwięk skompresowany z przepływnością (ang. bitrate) 128 kbps daje zazwyczaj zadowalającą jakość na przeciętnym sprzęcie odsłuchowym w komputerach osobistych (128 kbps przyjmuje się jako odpowiadającą niskiej jakości odtwarzaczom CD), dźwięk skompresowany przy 192 kbps jest dla większości ludzi nieodróżnialny od oryginału. Niektórzy słuchacze w celu uzyskania większej jakości dźwięku stosują jeszcze słabszą kompresję (256 lub nawet 320 kbps). Jakość zależy również w dużym stopniu od używanego do kompresji enkodera.
Pierwotnie do kompresji MP3 stosowano Constant Bit Rate (CBR), czyli do każdej ramki używano tej samej ilości bitów. Współcześnie używa się raczej Variable Bit Rate (VBR) charakteryzującego się zmienną przepływnością w wybranym przedziale podczas kodowania.
Kodowany dźwięk może posiadać postać zarówno jednokanałową (mono) jak i dwukanałową (stereo). Istnieje też format MP3 Surround (do zapisu dźwięku wielokanałowego 5.1) wstecznie zgodny z wcześniejszym standardem.
Dla dźwięku stereofonicznego format MP3 posiada trzy tryby kompresji:
- dual channel w którym dźwięk jest zapisywany jako dwa odrębne kanały monofoniczne.
- stereo (stereo mode 0) w którym każda ramka zapisywana jest algorytmem left/right stereo.
- joint stereo (stereo mode 1) w którym dla każdej ramki wybierany jest najlepszy dla niej algorytm zapisu dźwięku stereo.
- Stosowanymi w kompresji MP3 algorytmami kodowania ramki dźwięku stereofonicznego są:
- left/right stereo (simple stereo, independent channel) w którym dźwięk w kanałach prawym i lewym jest kodowany niezależnie, może jednak zmieniać się liczba bitów przeznaczonych na każdy z kanałów. Efektywny dla ramek, w których oba kanały różnią się w dużym stopniu.
- middle/side stereo – w którym sygnał stereo kodowany jest w postaci pary wartości oznaczających sumę (L+R) oraz różnicę (L-R) kanałów. Efektywny dla ramek, w których oba kanały przyjmują podobne wartości.
intensity stereo – w którym sygnał stereo dla niektórych (głównie wysokich) częstotliwości kodowany jest jako monofoniczna wartość uzupełniona o wektor określający kierunek, z którego dochodzi dźwięk. W praktyce stosowany tylko przy niskiej przepływności (poniżej 80 kbps). Niektóre enkodery (np. LAME) w ogóle nie stosują tego algorytmu.
Najpopularniejszymi programami służącymi do odsłuchiwania plików MP3 są Winamp (na platformie Windows), foobar2000 (platforma Windows), Windows Media Player (platforma Windows, instalowany wraz z systemem), XMMS(w Linuksie), Amarok (Linux), Beep Media Player (Linux) oraz iTunes firmy Apple (na platformach Mac OS i Windows).
Pliki w tym formacie posiadają rozszerzenie .mp3.